Liczba opiekunów na wycieczce szkolnej – jakie liczby podaje rozporządzenie?

Zaktualizowano dnia 23 grudnia 2025

Głównym zadaniem opiekuna jest sprawowanie opieki nad powierzonymi mu uczniami. Jest on odpowiedzialny za ich bezpieczeństwo, a także za realizację planu wycieczki. Na opiekunach ciąży duża odpowiedzialność, dlatego muszą być oni odpowiednio przygotowani do sprawowania tej funkcji. Bardzo ważny jest również podział pracy i adekwatna do liczby uczestników liczba opiekunów, ponieważ braki kadrowe mogą skutkować zaniedbaniem w kwestii bezpieczeństwa uczestników. Jednak nie tylko dlatego istotna jest ich liczba na wycieczce szkolnej – rozporządzenie dokładnie określa tę kwestię, z czym warto się wcześniej zapoznać.

Organizacja wycieczek szkolnych 2026 

Wycieczki szkolne organizowane są zarówno w kraju, jak i za granicą. Opracowując ich plan, należy uwzględnić następujące czynniki: wiek, zainteresowania i potrzeby uczniów, a także ich stan zdrowia, kondycję, sprawności oraz umiejętności. 

Przed wyjazdem niezbędne jest uzyskanie zgody dyrektora szkoły zatwierdzającego kartę wycieczki i wyznaczającego kierownika i opiekunów spośród pracowników pedagogicznych.

W przypadku wycieczki organizowanej poza granicami kraju musi on dodatkowo poinformować organ zarówno prowadzący, jak i sprawujący nadzór pedagogiczny o zamiarze wycieczki, a także zapewnić uczestnikom ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia. 

Liczba opiekunów na wycieczce szkolnej – rozporządzenia

Organizację wycieczek szkolnych w 2026 r. należy przygotować zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki. Dokument ten odnosi się do definicji, a także określa zadania dyrektora oraz opiekuna. Nie znajduje się jednak tu informacja o tym, ilu opiekunów na wycieczce szkolnej powinno być w czasie jej odbywania.

Odpowiedzi na to można szukać w innym akcie prawnym, jakim jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży. Wyznacza on, że pod opieką jednego wychowawcy liczba uczestników wypoczynku może wynosić maksymalnie 20 osób. Jedynie w przypadku, gdy w skład grupy wchodzą dzieci do 10 roku życia, wynosić ona powinna nie więcej niż 15 osób.

W kwestii liczby opiekunów na wycieczce szkolnej Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach wyodrębnia kilka czynników, które należy mieć na uwadze przy jej planowaniu. Wśród nich wymienia się: wiek, stopień rozwoju psychofizycznego, stan zdrowia i ewentualną niepełnosprawność uczestników, specyfikę i warunki tego wyjścia.

Zaleca się zastosowanie takiej liczby opiekunów, jaka jest określona ustawowo w przypadku wypoczynku letniego (kolonii i obozów). Na tej podstawie można przyjąć jako rozsądne takie propozycje: 

• Wycieczka autokarowa: 1 opiekun na 15 uczniów (nie licząc kierowcy oraz przewodnika/pilota).
• Wycieczka piesza: 1 opiekun na 15 uczniów. 
• Wycieczka w góry: 1 opiekun na 10 uczniów. 
• Wycieczka rowerowa: 2 opiekunów na maksymalnie 13 uczniów. Jeden z nauczycieli porusza się na przedzie kolumny, drugi na jej końcu. Kolumna nie może liczyć łącznie więcej niż 15 osób.

Ilu opiekunów na wycieczce szkolnej pociągiem? Ustawa nie wymaga dodatkowych opiekunów podczas wycieczek przemiszczających się pociągiem. Jednakże podróż koleją stanowi większe wyzwanie w zapanowaniu nad grupą niż podróż autokarem. Dobrze jest zaplanować to czy grupa zostanie podzielona między wagony oraz ustalić kto i w jaki sposób pilnuje wejścia i wyjścia. W tym przypadku może się okazać, że potrzebujesz dodatkowego opiekuna lub opiekunów ponad standardy wyznaczone w przepisach.

Ilu opiekunów na wycieczce szkolnej powinno być w przypadku dzieci z niepełnosprawnością?

Pod opieką jednego wychowawcy, który zajmuje się grupą, może być maksymalnie dwóch uczniów z niepełnosprawnością lub chorobami przewlekłymi. Inaczej jest to w przypadku, gdy uczestnikami są jedynie osoby ze szkół lub oddziałów specjalnych. Wtedy to w grupie pozostającej pod opieką jednego wychowawcy wypoczynku, liczba uczniów  powinna być zgodna z liczbą dzieci placówki właściwej dla wieku tych uczestników. Wskazuje na to Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży.

Ilu opiekunów na wycieczce zagranicznej?

W przypadku wycieczek za granicę przepisy nie określają innej liczby opiekunów niż te standardowe. Dlatego też planując ilu opiekunów zabrać na wycieczkę zagraniczną trzeba brać pod uwagę wiek uczniów, stan zdrowia, ich rozwój oraz specyfikę i warunki wyjazdu. Warto rozważyć większą liczbę opiekunów niż standardowo, ponieważ wycieczka zagraniczna może stanowić wyzwanie zarówno dla dzieci jak i opiekunów.

Wyzwania w roli opiekuna

Opiekun wycieczki szkolnej to nie tylko formalność i konieczność spełnienia określonych wymogów. Przed taką osobą stoją liczne wyzwania związane z przebiegiem całego wydarzenia. Przede wszystkim opiekun wycieczki musi mieć na względzie bezpieczeństwo i dobro wszystkich osób. Wiąże się z tym nie tylko konieczność zareagowania w przypadku sytuacji, która mogłaby stwarzać zagrożenie, ale też umiejętność przewidzenia skutków niektórych zachowań podejmowanych przez podopiecznych.

Ponadto opiekun wycieczki to osoba, którą muszą szanować podopieczni. Aby tak było w przypadku szkolnej grupy, najczęściej niezbędne jest wykazywanie empatii i poczucia humoru oraz pozytywne nastawienie. Opiekun wycieczki powinien być też przygotowany na nieplanowane sytuacje związane np. z załamaniem pogody czy zdarzeniami losowymi. Należy wówczas zachować zimną krew i wykazać się ogromnym opanowaniem, a także pomysłami na ewentualne rozwiązanie problemu i wsparcie kierownika wycieczki. W takich sytuacjach podopieczni szukają oparcia właśnie w opiekunach. Opanowanie i spokój to znacznie większe szanse na odpowiednie zachowanie grupy, bez nieprzewidzianych niespodzianek.

Wycieczka szkolna często wiąże się też z wystąpieniem różnych dolegliwości u podopiecznych, takich jak np. ból brzucha, głowy czy wymioty spowodowane chorobą lokomocyjną podczas podróży. Dobry opiekun szkolny musi wiedzieć, w jaki sposób pomóc, a przede wszystkim zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa, wsparcie i udzielić niezbędnej pomocy.

Jaka będzie optymalna liczba opiekunów na wycieczce szkolnej z noclegiem? Poza standardem wyznaczonym przez przepisy warto zabrać dodatkowego opiekuna lub kilku w zależności od wielkości grupy. Miej na uwadzę, że musisz wtedy zapewnić opiekę poza godzinami zwiedzania, czyli w godzinach wieczornych i nocnych co stanie się wyzwaniem dla zbyt małej liczby opiekunów.

W przypadku wyjazdów kilkudniowych istotne jest też, aby zorganizować dzieciom czas poprzez animacje i zabawy. To cenne elementy dla całej grupy, które wpływają na integrację uczniów, ale też dobrą zabawę i bezcenne wspomnienia z wyjazdu.   

Kto może zostać opiekunem wycieczki szkolnej?

Na zostanie opiekunem wycieczki szkolnej, co potwierdzone jest stosownym certyfikatem czy zaświadczeniem, decydują się najczęściej pedagodzy, nauczyciele i wychowawcy różnych grup. Jednak opiekunem może również zostać osoba niezwiązana zawodowo z pedagogiką i spoza szkoły.

W przypadku opiekuna wycieczki, jak i kierownika wycieczki kluczowe są jednak pewne predyspozycje i kompetencje miękkie. Wśród nich najbardziej pożądane to:

• dobra organizacja czasu i pracy – to kluczowe dla sprawnego przebiegu wycieczki zgodnego z harmonogramem i planowanymi zajęciami. Dzięki temu możliwe będzie zrealizowanie całego planu wycieczki bez opóźnień i rezygnacji z niektórych atrakcji, lub zstąpienie ich innymi w przypadku czynników niezależnych;
• empatia – podczas wyjazdów zwłaszcza kilkudniowych istotne jest nawiązanie więzi z dziećmi, a także wzbudzenie w nich poczucia zaufania, wsparcia i możliwości wysłuchania w przypadku jakiegokolwiek problemu. To kluczowa cechy w sytuacji np. tęsknoty za rodzicami czy odczuwania lęku z powodu znacznej odległości od domu i przebywania w nieznanym dotąd miejscu;
• cierpliwość – dzieci są energiczne i pełne pomysłów, które nie do końca mogą mieć dobre skutki. Cierpliwość to cecha szczególnie przydatna podczas prób zaprowadzenia porządku lub spokoju i podporządkowania grupy określonym zasadom;
• komunikatywność – wycieczki i wyjazd mają na celu również przekazanie cennych informacji i wiedzy. Ważne jest zatem przekazywanie treści w sposób zrozumiały i odpowiednio dostosowany do wieku odbiorców;
• odpowiedzialność – opiekun wycieczki musi być zawsze świadomy potrzeby zachowania możliwie najwyższego poziomu bezpieczeństwa całego wyjazdu. Taka osoba nie powinna też ulegać namowom uczestników wyjazdu co do skorzystania z opcji budzących wątpliwość w zakresie bezpiecznego przebiegu;
• umiejętne rozwiązywanie konfliktów – spory i kłótnie wśród dzieci są na porządku dziennym. Opiekun wycieczki powinien znać sposoby na szybkie załagodzenie konfliktu, aby nie zaburzać atmosfery lub przebiegu wycieczki.

Kurs dla kierownika i opiekuna wycieczki

Centrum Doskonalenia Zawodowego oferuje szkolenie online umożliwiające zdobycie wiedzy z zakresu pełnienia funkcji kierownika i sprawowania opieki na wycieczkach szkolnych. Jest nim Kurs Kierownika Wycieczek (Opiekuna Wycieczek).

Program zawiera następujące tematy:

• planowania pracy wychowawczej, 
• organizowania pracy kierownika z personelem pedagogicznym i administracyjno-obsługowym,
• ustalania pracy w grupie, 
• zapoznanie z przepisami bezpieczeństwa zdrowia i życia uczestników wycieczki,
• prowadzenia dokumentacji.

Po ukończeniu kształcenia uczestnik szkolenia uzyskuje kwalifikacje zarówno kierownika, jak i opiekuna wycieczek.

Absolwent otrzymuje dokumentację zgodną z wymogami MEiN oraz certyfikat w języku polskim. Dzięki pozytywnej opinii uczelni wyższej możliwe jest także uzyskanie rekomendacji i zaświadczenia o ukończeniu kursu wydanego przez uczelnię.